Alkol Promili Geriye Dönük Hesaplama: Kaza Anındaki Alkol Düzeyi Nasıl Bulunur?
Trafik kazasında alkol kontrolü çoğu zaman kazadan bir süre sonra yapılır. Vücut alkolü zamanla parçaladığından, ölçülen promil kaza anındakinden düşüktür. Sigorta teminatı ve cezai sorumluluk bakımından önemli olan ise kaza anındaki alkol düzeyidir. Bu rehberde, geriye dönük (retrospektif) alkol hesabının mantığını ve yasal çerçevesini sigorta eksperi gözüyle açıklıyoruz.
Kaza anındaki alkol düzeyini hesaplayın: Kaza/zabıt saatini, alkol kontrol saatini ve alkolmetre değerini girin; geçen süre, yakılan miktar ve kaza anındaki tahmini promil — yasal sınır kontrolü ve rapora hazır cümleyle birlikte anında karşınızda.
Hesaplama Aracını AçGeriye dönük alkol hesabı nasıl yapılır?
Karaciğer, ADH (alkol dehidrogenaz) enzimiyle alkolü saat başına belirli bir hızda parçalar. Bu eliminasyon hızı kişiden kişiye 0,10–0,20 promil/saat arasında değişmekle birlikte, adli ve sigorta uygulamasında ortalama 0,15 promil/saat kabul edilir. Buna göre kaza anındaki düzey şöyle bulunur:
| Kaza anındaki promil | = Ölçülen promil + (0,15 × geçen saat) |
|---|---|
| Geçen saat | = Alkol kontrol saati − kaza/zabıt saati |
Örnek: Kaza/zabıt saati 22:00, alkol kontrolü 00:30 (2,5 saat sonra), alkolmetre 0,80 promil ise: yakılan alkol = 0,15 × 2,5 = 0,375 promil; kaza anındaki düzey ≈ 0,80 + 0,375 = 1,18 promil olabilir.
Yasal alkol sınırları (KTK madde 48)
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 48. maddesi, araç türüne göre farklı sınırlar öngörür:
| Araç / sürücü türü | Yasal sınır |
|---|---|
| Hususi otomobiller | 0,50 promil |
| Ticari araçlar (yük/yolcu taşıyan) | 0,20 promil |
| Motosikletler | 0,20 promil |
| Kamu hizmeti araçları (ambulans, itfaiye, resmî) | 0,20 promil |
| Aday / stajyer sürücüler (ilk 2 yıl) | 0,20 promil |
0,50 promil üzerinde (hususi) idari para cezası verilir ve sürücü belgesi 6 ay süreyle geri alınır; hususi dışı araçlarda alt sınır 0,21 promildir. 1,00 promilin üzerinde ayrıca Türk Ceza Kanunu m.179/3 (trafik güvenliğini tehlikeye sokma) hükümleri uygulanır. Sınır üzeri alkollü iken kazaya sebebiyet verilmesi hâlinde TCK'nın ilgili hükümleri de gündeme gelir.
Geriye dönük hesap neden önemli?
Sigorta poliçelerinde, sürücünün kaza anında yasal sınırın üzerinde alkollü olması ve bunun kazaya etki etmesi teminat kapsamını etkileyebilir. Aynı şekilde cezai değerlendirmede de esas alınan an, kazanın gerçekleştiği andır. Test ile kaza arasında zaman geçtiği için, kaza anındaki değer ancak geriye dönük hesaplamayla tahmin edilebilir; bu nedenle iki saatin doğru kaydı kritik öneme sahiptir.
Aracımız geçen süreyi, yakılan alkol miktarını ve kaza anındaki tahmini promili adım adım gösterir; yasal sınırları renkli işaretler ve ekspertiz raporuna yapıştırmaya hazır bir cümle üretir.
Ücretsiz HesaplaSık sorulan sorular
Kaza anındaki alkol promili nasıl hesaplanır?
Kaza anındaki promil = ölçülen promil + (0,15 × geçen saat). Geçen saat, alkol kontrolü ile kaza/zabıt saati arasındaki farktır. Test kazadan sonra yapıldığı için ölçülen değere, yakılan miktar geri eklenir.
Saatte 0,15 promil değeri nereden gelir?
Karaciğerin ADH enzimiyle alkolü parçalama (eliminasyon) hızıdır. Kişiye göre 0,10–0,20 promil/saat arasında değişir; uygulamada ortalama 0,15 promil/saat esas alınır.
Hangi araç için sınır kaçtır?
Hususi otomobillerde 0,50 promil; ticari araç, motosiklet, kamu hizmeti aracı ve ilk 2 yıldaki aday sürücülerde 0,20 promildir. 1,00 promil üzeri ayrıca TCK m.179/3 kapsamına girer.
Bu hesaplama bağlayıcı mıdır?
Hayır; bilgilendirme amaçlıdır ve ortalama 0,15 promil/saat ile eliminasyon evresi kabulüne dayanır. Bireysel farklar (cinsiyet, kilo, mide içeriği, kronik kullanım) sonucu etkiler. Nihai değerlendirme adli tıp ve yargı/tahkim makamlarına aittir.